نکات مهم کلاسداری برای معلمان

الف) جلب توجه و آرام کردن کلاس


1- در ابتدا هیچ کاری نکنید. در جای خود بی‌حرکت و ساکت بایستید، ابتدا نزدیک‌ترین دانش‌آموز به وجود شما پی خواهد برد. چند لحظه صبر کنید، رفته‌رفته به دیگران رسیده و کلاس آرام خواهد شد.

 2 - اگر کلاس آرام نشد فریاد نکشید. با صدایی آهسته با دو سه نفر از شاگردانی که به نظر می‌رسد آمادگی گوش دادن به شما را دارند شروع به صحبت کنید.

3 - از حس کنجکاوی دانش‌آموزان استفاده کنید. طبیعت انسان طوری است که دوست ندارد از هیچ مطلبی غافل بماند با صدایی آرام شروع به صحبت کنید بسیاری از آنان ساکت شده و دوست دارند بشنوند.

4 - به یک نفر تذکری بدهید یا سؤالی بپرسید و در انتهای سؤال خود نام یکی از شاگردان را که می‌دانید گوش نمی‌داده به زبان بیاورید آن وقت تأثیر لو رفتن یک دانش‌آموز وراج را که همه چشم‌ها به سوی او نشانه رفته مشاهده خواهید کرد.

5 - مردم عاشق تمجید هستند. به جای غر زدن به دانش‌آموزانی که گوش نمی‌کنند از کسانی که توجه می‌کنند تعریف و تمجید کنید.

6 - ابتدا با یک تکلیف آغاز کنید. آن را به صورت پلی کپی بدهید یا بر روی تخته بنویسید.

7 - اهدافی تعیین کنید. مثلاً به سرگروه‌ها تکلیف بدهید.

8 - بی‌نظمی را توهین به خود تلقی نکنید. بی‌نظمی اقتضای طبیعت کودکان و یک چیز طبیعی است که به روش‌های مقتضی باید کنترل شود.

9 - کمتر کسی راضی می‌شود تفریح را از دست بدهد. درس را در حد امکان با موضوعی سرگرم کننده آغاز کنید.

10 - شیوه‌هایی برای جلب توجه دانش‌آموزان داشته باشید. مثلاً حسب مورد از کاست یا نوار ویدئویی استفاده کنید.

ب) یادگیری اسامی دانشآموزان

1 - هنگام سؤال کردن از دانش‌آموزان آنها را به نام صدا کنید.

2 - هر اسمی را می‌آموزید به‌کار ببندید.

3 - اسامی را در معرض دید قرار دهید. مثلاً دانش‌آموزان ابتدایی دوست دارند نام خود را روی لباسشان بزنند.

4 - مواظب اسامی مشابه باشید.

5 - از درستی تلفظ نام دانش‌آموزان مطمئن شوید.

6 - از خود پشتکار نشان دهید. یادگیری چند هفته وقت نیاز دارد. دانش‌آموزان از معلمانی که سعی در یادگیری اسامی آنها ندارند انتقاد می‌کنند.

ج) جلوگیری از بینظمی در کلاس

1 - چند قانون رفتاری شفاف برای کلاس وضع کنید. دانش‌آموزان را در تهیه این قوانین شرکت دهید.

2 - هر رفتار خوب را بلافاصله با یک واکنش مثبت پاسخ دهید. (مثلاً با یک لبخند یا چند کلمه تعریف یا تشویق)

3 - قبل از اینکه یک بی‌نظمی جزئی تبدیل به یک ناهنجاری بزرگ شود به آن رسیدگی کنید. بی‌نظمی‌های جزئی به صورت خصوصی حل و فصل می‌شود و رو‌دررویی در انظار دیگران توجه بیش از حدی برمی‌انگیزد.

4 - مجازات قانون شکنی را مشخص کنید. با دانش‌آموز خاطی برخورد نمایید.

5 - از دانش‌آموزان انتظارات غیر منطقی نداشته باشید. تکالیف مناسب حال همه دانش‌آموزان باشد.

6 - نوع برخورد خود را در صورت انجام یا عدم انجام تکالیف مشخص کنید. (به صورت منطقی و اثر گذار)

7 - انعطاف داشته باشید. به محض اینکه احساس کردید یادگیری درس به خوبی پیش نمی‌رود سرعت یا موضوع یا روش تدریس را تغییر دهید. به‌خاطر داشته باشید این یک توانایی است نه یک ضعف.

8 - اگر دانش‌آموزی نظم کلاس را برهم می‌زند او را جا به جا کنید و نشان دهید متوجه بی‌نظمی او شده‌اید.

9 - برای فروکش کردن عصبانیت مدتی وقت بدهید. اگر شما یا دانش‌آموز از کوره در رفتید چند دقیقه فرصت بدهید تا هر دو آرام شوید. سپس شاگرد عصبانی را برای مدتی بیرون از کلاس ببرید و زمینه گفتن «متأسفم که چنین اتفاقی افتاد» را در او ایجاد کنید.

10 - علت رفتار ناشایست را بررسی کنید. ممکن است مسائل خانوادگی، مالی و.... عامل این رفتار باشد.

11 - در پایان کلاس، به‌عنوان پاداش و به‌خاطر رضایت از یک فعالیت مفید و رفع خستگی، یک تست شفاهی یا سرگرمی برای دانش‌آموزان در ده دقیقه آخر کلاس در نظر بگیرید.

د) در نظر گرفتن فرصتهای یکسان برای دانشآموزان

توصیه‌های زیر کمک می‌کند با تمام دانش‌آموزان خود رفتار یکسانی داشته باشید:

1 - عدالت را در برابر دانش‌آموزان رعایت کنید. (در نگاه کردن، توجه، تبسم، تشویق، تنبیه و...)

2 - به هنگام گروه بندی دانش‌آموزان برای انجام کارهای گروهی، معیار مشخصی در نظر گرفته شود.

3 - از تبعیض در تکالیف بپرهیزید.

4 - از بیان داستان خنده داری که ممکن است به فردی یا گروهی بی‌احترامی شود خودداری کنید.

5 - تلفظ صحیح نام تمام دانش‌آموزان را یاد بگیرید.